Trąby powietrzne

Reklama
  • Trąba powietrzna – jest wirem powietrznym o małej średnicy i dużej sile, zwisającym z podstawy chmury burzowej Cumulonimbus (Cb). Niezwykle rzadko trąby powietrzne mogą być związane z chmurami Cu (Cumulus), w stadium ich największego rozwoju Cu con (Cumulus Congestus) często określanych jako TCu (towering Cumulus).

     

    Trąby powietrzne powstają w wyniku silnej konwekcji w obrębie chmur kłębiastych. Silny prąd zstępujący tworzy lej powietrza, który rozszerza się pod podstawą chmury. Ponieważ wewnątrz wirującej kolumny powietrza ciśnienie spada, zwykle następuje kondensacja pary wodnej, tak więc kolumna jest nieprzezroczysta i ma barwę od białej po ciemnoszarą, zależnie od oświetlenia. Wewnętrzny prąd zstępujący otoczony jest niewidocznym prądem wstępującym. 

    Według większości badaczy tornad do powstania trąby powietrznej przyczynia się dodatkowo uskok wiatru oraz silny prąd strumieniowy sięgający wierzchołków chmur Cb. Trąby powietrzne powstają także częściej w tak zwanych superkomórkach (ang. supercell storm). Jednak niezbędnym elementem do powstania trąby powietrznej jest duża wilgotność powietrza. Najczęściej ma ona postać lejka złączonego szerszym końcem z chmurą Cumulonimbus, a dolnym o kształcie trąby słonia sięgającym gruntu. Dolna część wirującej chmury jest często otoczone słupem mgły i pyłu unoszonego z gruntu i wyrzucanego na boki siłą odśrodkową. W początkowym stadium trąba jest mniej lub bardziej pionowa, ale wskutek ruchu chmury macierzystej górna część wiru ulega odchyleniu, a nawet oderwaniu. Czasami tworzy się z jednej chmury kilka trąb, przy czym niektóre z nich mogą nie osiągać gruntu.

    Średnica trąby może wahać się od kilku do kilkuset metrów, przeciętnie wynosi około 250 m. Wiatr jest silny również poza wirem, a szerokość toru, jaki świadczą ślady zniszczeń na Ziemi, może przekraczać 800m. Przejściu trąby towarzyszy gwałtowny spadek ciśnienia rzędu 25 hPa. Spadek ciśnienia od obwodu do środka wiru jest źródłem potężnej siły. Ruch wirowy powietrza w trąbie prawie zawsze jest cyklonalny (zgodny z ruchem wskazówek zegara). Prędkość wiatru w pobliżu środka waha się w granicach 360 km/h. Średnia długość jej drogi, określana na podstawie śladów zniszczeń na Ziemi, jest rzędu 5 do 9 km, chociaż odnotowano przypadki na przestrzeni 320 km.

Zatem, najistotniejszą rzeczą w powstawaniu trąb powietrznych jest to, aby doszło do zetknięcia się ciepłych i wilgotnych mas powietrza z masami chłodnymi. W Polsce ma to miejsce szczególnie latem, kiedy spotykają się ze sobą silnie ogrzane i wilgotne masy powietrza zwrotnikowego (napływające głównie znad Afryki) z chłodnymi masami powietrza polarnego (głównie pochodzenia morskiego). Trąba powietrzna jest zjawiskiem związanym z frontem atmosferycznym, na którym dochodzi do rozwoju potężnych chmur burzowych Cumulonimbus.

Niestety zjawisko trąby powietrznej jest praktycznie nieprzewidywalne ze względu na lokalny charakter występowania. Jak pisze H. Lorenc w ciągu ostatnich 35 lat w Polsce ani jedna trąba powietrzna nie przeszła przez stację meteorologiczną.

 Do określania siły siły tornad stosuje się skalę  Fujity i TORRO.

 

http://www.dziennikbaltycki.pl/artykul/622237,jak-powstaje-traba-powietrzna,id,t.html?cookie=1

Zarys meteorologii – Sverre Petterssen

http://lowcyburz.pl/forum/

Lorenc H., Trąby powietrzne w Polsce, IMGW-PIB: www.imgw.pl/wl/internet/zz/zz_xpages/klimat/klimat_pliki/archiwum/

MeteoGroup informuje, że na swoich stronach www stosuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Aby dowiedzieć się więcej na ich temat proszę kliknąć tutaj.