Prąd strumieniowy

Reklama
  • Prąd strumieniowy (ang. jet stream) to intensywny, dość wąski i prawie poziomy strumień przenoszący z zachodu na wschód olbrzymie masy powietrza w atmosferze ziemskiej. W poszczególnych przypadkach wykazują one zazwyczaj przebieg falisty, czasami o dużych amplitudach, niemniej jednak o stabilnej wysokości. Na półkuli północnej formuje się na granicy cieplejszego powietrza z południa i chłodniejszego
    z północy, co oznacza że zawsze związany jest z dużym kontrastem termicznym dwóch sąsiadujących ze sobą mas powietrza. Ze względu na obrotowy ruch ziemi przepływa z zachodu na wschód, zarówno na północnej jak i na południowej półkuli. Jest to spowodowane efektem Coriolisa.

     

     

    Średnia prędkość wiatru od której możemy mówić o prądzie strumieniowym to 25 m/s (100 km/h). Występuje w górnej części troposfery oraz dolnej części stratosfery, co odpowiada poziomowi ok. 200 hPa (około 12 km nad poziomem morza). Szerokość prądu strumieniowego musi być przynajmniej o rząd wielkości mniejsza niż jego długość, jego grubość to najwyżej kilka km. Dodatkowo towarzyszy mu silny uskok wiatru (związany z kontrastem prędkości wiatru w prądzie strumieniowym i wokół jego). W ekstremalnych przypadkach prędkość wiatru w rdzeniu prądu strumieniowego może osiągać 400 lub więcej km/h. Rekordowy miał miejsce nad Japonią w 1954 roku - 540 km/h!

    Istnieją dwa główne prądy strumieniowe w szerokościach polarnych obydwu półkul i dwa mniejsze - położone po obu stronach równika - prądy strumieniowe podzwrotnikowe. Na północnej półkuli prądy strumieniowe występują najczęściej między równoleżnikami 30°N i 70°N (polarny) oraz 20°N i 50°N (podzwrotnikowy). Jeśli chodzi o szerokości umiarkowane (Europa) większe znaczenie ma na ogół ten pierwszy powstający na froncie polarnym. Wartym podkreślenia jest fakt, że silne prądy strumieniowe towarzyszą głównym frontom atmosferycznym: frontom arktycznym, polarnym i rzadziej frontom zwrotnikowym. Prąd polarny z kolei zawsze związany jest z systemem przyziemnych frontów atmosferycznych. Dodatkowo w  strefie dużego kontrastu termicznego często tworzą się tzw. fale frontowe, z których czasem powstają niże umiarkowanych szerokości.

     Lokalizacja prądów strumieniowych ma zasadnicze znaczenie dla linii lotniczych. Umiejętne wykorzystanie takiego prądu przy locie na wschód skraca jego czas, podczas gdy natrafienie na niego przy locie na zachód wydłuża czas i powoduje zwiększone zużycie paliwa. (poniżej lot samolotem z wykorzystaniem prądu strumieniowego – kolor zielony oraz lot w przeciwną stronę – kolor czerwony).

               Prawie zawsze o obecności prądu strumieniowego świadczą szybko przemieszczające się chmury wysokie Cirrus występujące w charakterystycznych pasmach lub Cirrocumulus, Altocumulus Lenticularis pojawiające się w równoległych wałach. Chmury Cirrus zwykle występują od równikowej strony osi prądu strumieniowego (na półkuli północnej od strony południowej).

     

     Źródło:

    Wikipedia

    Zarys meteorologii – Sverre Petterssen

    Meteorologia dla pilota samolotowego – Piotr Szewczak

     

     

MeteoGroup informuje, że na swoich stronach www stosuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Aby dowiedzieć się więcej na ich temat proszę kliknąć tutaj.