Podział wiatrów

Reklama
  • Wiatry możemy podzielić na:

    - stałe, czyli wiatry nie zmieniające swego kierunku w ciągu całego roku do których zaliczamy: pasaty i antypasaty;

    - sezonowe (okresowe), wiatry które zmieniają kierunek w cyklu rocznym lub dobowym, do których możemy zaliczyć cyklony, monsuny;

    - nieokresowe (lokalne) które związane są z oddziaływaniem form terenowych oraz kontrastów termicznych podłoża.

    - pustynne.

    Wiatry stałe:

    a)      Pasat – jest to stały, ciepły wiatr o umiarkowanej sile (3~4°B), wiejący w strefie międzyzwrotnikowej między 35° szerokości północnej i 35° szerokości południowej. Na półkuli północnej pasat wieje z kierunku NE, a na południowej z SE. Wieją one ze strefy wyżów zwrotnikowych ku strefie niżów równikowych znajdujących się w tzw. komórce cyrkulacyjnej Hadleya. Miejsce, gdzie pasaty z obu półkul spotykają się ze sobą, nazywa się Międzyzwrotnikową Strefą Zbieżności (Konwergencji) lub bruzdą niskiego ciśnienia.

    b)      Antypasat - jest to umiarkowanie ciepły, stały prąd powietrza o kierunku zachodnim, wiejący w strefie równikowej na wysokości 2000-3000 metrów, transportujący gorące powietrze od równika w kierunku zwrotników, gdzie na skutek obrotowego ruchu Ziemi zmienia kierunek na wschodni i spływa w dół, po czym jako pasat wraca w kierunku równika.

    Wiatry sezonowe (okresowe):

    a)         Monsun - (z grec. μουσώνες - zmienny) układ wiatrów, które zmieniają swój kierunek na przeciwny w zależności od pory roku. Są to wiatry sezonowe między oceanem a lądem. Rozróżnia się:

    - monsun letni (morski) z pogodą deszczową, związaną z niskim ciśnieniem nad lądem i wysokim nad morzem, wiejący od strony oceanu w kierunku lądu;

    - monsun zimowy (lądowy) z pogodą suchą, spowodowaną wysokim ciśnieniem nad lądem i niskim nad morzem, wiejący od lądu w kierunku oceanu.

    Proces kształtowania się monsunów w dużym skrócie wygląda następująco.

     

    Dla przypomnienia: Jak wiadomo woda wolniej ogrzewa się niż ląd, ale też i wolniej oddaje swoje ciepło (wychładza się).

    Latem w efekcie silnego nagrzewania się powierzchni lądu, tworzy się nad nim rozległy obszar niskiego ciśnienia, a natomiast nad wolniej ogrzewającym się oceanem ciśnienie jest wyższe niż nad lądem, taki rozkład pola ciśnienia powoduje przemieszczanie się mas powietrza z wyżu do niżu - czyli w lecie od morza w kierunku lądu i wtedy mamy do czynienia z monsunem letnim.

    Odwrotnie jest z monsunem zimowym. Nad lądem, który szybko oddaje ciepło w porze chłodnej, tworzy się obszar ciśnienia wyższego, a nad oceanem obszar ciśnienia niższego. Wiatry wieją więc w przeciwnym kierunku niż w lecie - od lądu w kierunku oceanu.

    W mniejszej skali przestrzennej oraz czasowej odpowiednikiem systemu monsunowego są bryzy lądowe i morskie, o których informacja będzie podana później.

    Obszary występowania monsunów: Najbardziej znanym obszarem występowania monsunów jest obszar południowych i wschodnich wybrzeżu Azji, przynosząc sezonowe opady monsunowe, kluczowe dla rozwoju rolnictwa w tym rejonie.

    Również w innych miejscach na świecie takich jak: Zatoka Gwinejska, Ameryka Środkowa, w niektórych regionach Ameryki Południowej i Afryki oraz w północnej Australii występują sezonowe wiatry o identycznej, termicznej genezie i są również nazwane monsunami.

     

    b) Cyklony tropikalne.  Tak nazywają się względnie nieduże, lecz szybko pogłębiające się układy niskiego ciśnienia, charakteryzujące się dużymi gradientami ciśnienia i silnymi wiatrami. Powstają one w strefie rozciągającej się między 5 a 20° szerokości geograficznej obu półkul nad pewnymi określonymi rejonami geograficznymi co przedstawia poniższy rysunek.

     

    Rys. 1. Rejony powstawania oraz główne tory przemieszczania się cyklonów tropikalnych. Encyklopedia Britanica

    Należy zaznaczyć, że cyklony zwrotnikowe tworzą się tylko nad oceanami i nad nimi zasadniczo przemieszczają się. Po wkroczeniu nad kontynent szybko wypełniają się.

    Zależnie od obszaru powstawania cyklony zwrotnikowe mają nazwy lokalne, a mianowicie:

    - tajfuny (północna część Oceanu Spokojnego, główny obszar powstawania zalega na wschód od Filipin, Archipelag Marshala, Archipelag Marianów, Morze Filipińskie, Morze Chińskie (część południowa), wybrzeża Korei, Chin i Japonii. Potencjalne zagrożenie od czerwca do grudnia. Największe w miesiącach lipiec-październik.

    - huragany (północna część Oceanu Atlantyckiego, główny obszar powstawania – Antyle, rejon dodatkowy – Wyspy Zielonego Przylądka; południowa część Oceanu Spokojnego, obszary powstawania – wyspy Tuamotu, Nowe Hebrydy, wybrzeże Meksyku, obszary na wschód od Hawajów). Potencjalne zagrożenie od maja do listopada, największe w miesiącach sierpień-październik.

    - cyklony – obszar Oceanu Indyjskiego. Obszary powstawania położone na półkuli północnej – Morze Arabskie i Zatoka Bengalska, potencjalne zagrożenie przez cały rok, największe w miesiącach maj-listopad (Morze Arabskie) i w listopadzie (Zatoka Bengalska). Obszary powstawania położone na półkuli południowej – na północy-wschód od Madagaskaru, potencjalna zagrożenie od listopada do marca, największe w miesiącach styczeń-luty.

    - „willy-willy” - obszary na wschód od Archipelagu Wysp Towarzystwa, Samoa, Fidżi, okolice Nowej Zelandii, wschodnie wybrzeże Australii. Willy-willies: północno-zachodnie wybrzeże Australii, Filipiny, Archipelag Malajski. Potencjalne zagrożenie od grudnia do marca. Największe w styczniu.

    Kierunek ruchu cyklonów zwrotnikowych cechuje pewna właściwość, polegająca na tym, że w przeciwieństwie do cyklonów pozazwrotnikowych przemieszczających się przeważnie z zachodu na wschód, cyklony zwrotnikowe przemieszczają się początkowo ze wschodu na zachód, a następnie zmieniają kierunek, okrążając wyże podzwrotnikowe.

    Od niżów umiarkowanych szerokości cyklony tropikalne różnią się wieloma cechami. Na obszarze cyklonów tropikalnych nie obserwuje się frontów. Cyrkulacja cyklonalna powietrza, przypominająca olbrzymi wir, obejmuje jednorodną masę powietrza. Na obszarze cyklonów tropikalnych, z wyjątkiem części centralnej zwanej okiem cyklonu, dominują wstępujące ruchy powietrza. Izobary mają kształt zbliżony do kołowego lub eliptycznego. Ciśnienie w centrum cyklonu może się obniżyć do wartości 950-970 hPa lub nawet niższych. Te niskie wartości ciśnienia przy stosunkowo niewielkich rozmiarach cyklonów tropikalnych powodują, że gradienty ciśnienia osiągają nie spotykane gdzie indziej wartości rzędu 20-25 hPa/1° południka, a często i większe. Z wielkimi gradientami ciśnienia wiążą się ogromne prędkości wiatru, przekraczające niekiedy 120 m/s, niezwykle silne falowanie oraz zmiany poziomu wody w portach i na wybrzeżach.

    Do potrzeb klasyfikacyjnych oraz w służbie ostrzeżeń radiowych stosuje się następujący podział:

    1. Niż tropikalny (tropical depression) - obszar charakteryzujący się wiatrami nie przekraczającymi 33 węzłów (7°B) i niewielkim spadkiem ciśnienia - jedna lub dwie zamknięte izobary wokół obszaru obniżonego ciśnienia.

    2. Sztorm tropikalny (tropical storm) - wiatr osiąga prędkości w prze­dziale 34-63 węzłów (8-11°B); obszar obniżonego ciśnienia otoczony jest kilkoma izobarami.

    3. Cyklon tropikalny (hurricane, typhoon) - prędkość wiatru przekracza 64 węzły (12°B}; liczba zamkniętych izobar wokół centrum niskiego ciśnienia jest znaczna.

    W służbie pogody USA terminu cyklon tropikalny (tropical cyclone) używa się ogólnie, obejmując nim trzy wymienione zaburzenia zwrotnikowe. Niektóre służby pogody określenie sztorm tropikalny uznają za równoważne z określeniem huragan lub tajfun. Amerykańska służba meteorologiczna zazwyczaj nadaje cyklonom tropikalnym imiona żeńskie, np. Abby, Brenda, Cleo itp. Listy imion sporządza się wcześniej, oddzielnie dla huraganów i tajfunów. Imię przyznaje się temu cyklonowi tropikalnemu, w którym prędkość wiatru przekracza 34 węzły. Imiona huraganów o szczególnej gwałtowności wycofuje się z list raz na zawsze.

    Powstawanie cyklonów tropikalnych. Cykl rozwojowy cyklonu.

    Podstawowymi warunkami sprzyjającymi powstawaniu cyklonów tropikalnych są:

    1. temperatura powierzchni oceanu nie niższa od 28°C;

    2. temperatura powietrza trochę niższa od temperatury wody;

    3. wysoka temperatura punktu rosy (duża ilość pary wodnej w powietrzu);

    4. istnienie zaburzenia tropikalnego, np. fali wschodniej, i ruch tego zaburzenia z prędkością 12-13 węzłów lub mniejszą;

    5. istnienie antycyklonalnej cyrkulacji powietrza w górnej troposferze nad przyziemnym zaburzeniem;

    6. mała zmienność wiatru ze wzrostem wysokości przy ogólnie słabych wiatrach w pobliżu powierzchni morza.

    O skomplikowanej naturze cyklonów tropikalnych świadczy fakt, że rozwijają się one zaledwie w 10% wypadków, w których zachodzą okoliczności sprzyjające ich powstaniu.

    Źródło: Encyklopedia Britanica

    Cyklon tropikalny przechodzi następujące fazy rozwojowe:

    Stadium powstawania. Zaczyna się, gdy w obszarze istniejącego zaburzenia tropikalnego powstaje cyrkulacja cyklonalna wokół uformowanego środka obniżonego ciśnienia, W tym stadium ciśnienie rzadko spada poniżej 1000 hPa. Rozkład chmur i opadów jest nieuporządkowany.

    Stadium dojrzewania. Ciśnienie spada do wartości minimalnej. Wiatry o prędkości ponad 64 węzły tworzą zamknięty pierścień wokół centrum, na którego obszarze ustala się pogoda ze słabym wia­trem lub nawet z ciszą (oko cyklonu tropikalnego). Chmury i opady zaczynają się formować w wąskie pasma, zbliżające się spiralnie do oka i otaczające je prawie zwartą ścianą. W tym stadium cyklon tropikalny osiąga największe natężenie. Obejmuje jednak niewielki obszar i jest prawie symetryczny.

    Stadium dojrzałe. Obszar objęty przez cyklon tropikalny rozszerza się, ale dalszy spadek ciśnienia nie następuje. Zanika symetria obszar najgorszej pogody jest większy po prawej stronie, względem kie­runku ruchu, niż po lewej (na półkuli południowej odwrotnie).

    Stadium zanikania. Następuje, gdy cyklon tropikalny znajdzie się ponad kontynentem lub gdy w drodze ku wyższym szerokościom znajdzie się nad obszarami chłodnej wody. Cyklony tropikalne po dojściu do strefy umiarkowanych szerokości przekształcają się nie­kiedy w głębokie niże pozazwrotnikowe.

    Cały cykl rozwojowy trwa zwykle około 6-9 dni. Niektóre cyklony tropikalne utrzymują się jednak przez 3-4 tygodnie, inne zaś znikają po upływie 1-2 dni od chwili powstania, mimo że wiatry osiągnęły w nich duże prędkości.

    Wiatry nieokresowe (lokalne):

    Wiatry te możemy podzielić na cztery podgrupy w zależności od przyczyn, które powodują ich powstanie:

    a) wiatry bryzowe – wiatry których pochodzenie jest termiczne, tzn. powstają w pobliżu silnego kontrastu termicznego podłoża;

    b) wiatry dolinno-górskie - wiatry których pochodzenie również jest termiczne, ale występują na wskutek niejednorodnego nagrzania i stygnięcia zboczy;

    c) wiatry katabatyczne – wiatry wynikające z różnicy gęstości powietrza;

    d) wiatry fenowe – są to wiatry pochodzenia dynamicznego, będące skutkiem wymuszonego przepływu mas powietrza przez pasma górskie.

    Wiatry bryzowe inaczej bryza – jest to wiatr wiejący na wybrzeżu morskim. Zmiany kierunku wiatru, występujące w rytmie dobowym, wywołane są różnicami w tempie nagrzewania się lądu i morza. Prędkości wiatru w bryzach są rzędu 3-5m/s. Najwyraźniej bryzy zaznaczają się podczas pogody wyżowej, przy małym zachmurzeniu i słabych wiatrach lub ciszy.

    W dzień ląd nagrzewa się szybciej niż woda, dlatego cieplejsze powietrze nad lądem unosi się (powodując spadek ciśnienia na powierzchni lądu), a na jego miejsce pojawia się chłodniejsze i wilgotniejsze powietrze znad morza. Zatem bryza dzienna (morska) wieje znad morza na ląd. Natomiast w nocy woda oddaje ciepło wolniej niż ląd, dlatego ciśnienie nad wodą jest niższe niż na powierzchni lądu, co powoduje zmianę kierunku wiatru. Bryza nocna (lądowa) przynosi na wodę suche powietrze znad lądu. Bryza ma typowy zasięg do 20-30 km od linii brzegowej w stronę wody. W stronę lądu zasięg ten jest mniejszy i uzależniony od charakteru powierzchni.

    Źródło: Encyklopedia Britanica

    Wiatr dolinno-górski, inaczej wiatr zboczowy lub bryza górska- wiatr dolinny i wiatr górski – jest to, lokalny wiatr okresowy wiejący w górach, zmieniający w ciągu doby swój kierunek. W ciągu dnia jest to wiatr dolinny, a w nocy wiatr górski. Jest to wiatr o umiarkowanej prędkości, rzadko przekraczającej 10m/s.

    Źródło: Encyklopedia Britanica

    W słoneczny dzień zbocza gór ogrzewają się bardziej niż powietrze, dlatego powietrze zalęgające bezpośrednio nad zboczem ogrzewa się bardziej niż powietrze znajdujące się dalej od zbocza i w atmosferze wytwarza się poziomy gradient temperatury zorientowany od zbocza ku swobodnej atmosferze. Cieplejsze powietrze tuż nad zboczem zaczyna wznosić się wzdłuż zboczy od góry, a na jego miejsce napływa dnem doliny chłodniejsze powietrze z niższych miejsc. W nocy, wskutek silnego wypromieniowania ciepła przez zbocza gór, dochodzi do ich ochłodzenia i powietrze zalegające tuż nad nimi oziębia się i jako cięższe zaczyna spływać ku dolinie.  

    Wiatr katabatyczny - wiatr spływający z pochyłości wzgórz lub z lodowca, w wyniku grawitacji. Terminu wiatr katabatyczny (od greckiego słowa katabatikos - idący w dół) zazwyczaj używa się dla określenia wiatru zimniejszego niż otoczenie, spływającego z płaskowyżu w doliny. Występuje on gównie w nocy. Mechanizm powstania tego typu wiatru jest następujący. W nocy płaskowyż ochładza się i również ochładza się powietrze znajdujące się nad nim, zwiększając swoją, w porównaniu do powietrza leżącego na tym samym poziomie ale z dala od płaskowyżu i z związku z tym powietrze zaczyna spływać w dół.

    Wiatry fenowe, czyli fen (z niem. Föhn) – ciepły i suchy wiatr wiejący z gór w doliny. Wiatr ten powstaje w wyniku przepływu powietrza przez znaczne pasmo górskie. Powietrze, które jest zmuszone do przepłynięcia ponad górami, w miarę unoszenia się obniża swą temperaturę, doprowadzając do kondensacji pary wodnej, rozbudowują się chmury i występuje opady, często bardzo obfity. Po zawietrznej stronie powietrze opada podlega sprężaniu, a co za tym idzie ogrzaniu. Wiatry tego typu mogą spowodować znaczne podniesienie temperatury nawet o 20°C w ciągu kilku minut, jak to się niekiedy zdarza w Ameryce Północnej.

     

    Źródło: Encyklopedia Britanica

    Związane są z nim niezwykle czyste i przejrzyste powietrze oraz chmury o soczewkowatym kształcie Altocumulus lenticularis. Nagłe porywy wiatrów fenowych przynoszą szkody w gospodarstwach rolnych, a także w leśnictwie (zobacz: wiatrołomy). Ponadto z wiatrami tego typu związana jest niekorzystna sytuacja biometeorologiczna, w czasie ich wiania obserwuje się pogorszenie samopoczucia, wzrost podenerwowania i agresji, a także wzrost liczby samobójstw.

    Nazwy regionalne fenu:

    • wiatr halny – Tatry
    • wiatr polak - Góry Orlickie (po stronie czeskiej)
    • chinook – Góry Skaliste
    • föhn – Alpy
    • puelche – Chile (Andy)
    • zonda – Argentyna (Andy)
    • austrul – Karpaty Rumuńskie
    • Santa Ana winds - Południowa Kalifornia, USA
    • Diablo winds - Północna Kalifornia, USA
    • Berg - południowa Afryka

     

    Wiatry pustynne, do których zaliczamy:

    1. Harmattan (z języka twi: harmatan) – silny, północno-wschodni wiatr wiejący w porze suchej znad Sahary na wybrzeże Zatoki Gwinejskiej, a także na zachodnie wybrzeże Afryki Północnej. Suchy i gorący wiatr pasatowy przynoszący znaczny spadek względnej wilgotności powietrza nawet do 1%.

    2. Samum (z arab. samma = 'truć'), chamsin, hamsin – gwałtowny, suchy i gorący południowy wiatr wiejący na pustyniach Afryki Północnej i Półwyspu Arabskiego oraz w ich sąsiedztwie. Samumy wywołują burze pyłowe i piaskowe. Występują najczęściej w okresie od kwietnia do czerwca.

     

    Przykładami lokalnych wiatrów są:

    • afganiec – wiejący latem, gorący i suchy wiatr pustynny, wiejący w Tadżykistanie

    • austrul – w Rumunii wiatr wiejący z Karpat

    • autan – ciepły wiatr typu fenowego wiejący w kierunku południowo-wschodnim w południowo-zachodniej Francji

    • baguio – cyklon tropikalny na Filipinach

    • belat – zimny, zapylony wiatr typu bora, wiejący z północy, na południowym wybrzeżu Arabii

    • blizzard - (ang. zamieć, zadymka) to mroźny, silny (do 80-90 km/h) wiatr północno-zachodni wiejący w południowej Kanadzie i północnej części Stanów Zjednoczonych. Przynosi on znaczne spadki temperatury (sięgające nawet -30°C) oraz bardzo obfite opady śniegu. Jest powodowany brakiem naturalnych barier geograficznych hamujących ruch powietrza wzdłuż Gór Skalistych.

    • bohorok – suchy, wiejący z zachodu wiatr typu fenowego, wiejący na Sumatrze

    • bora (z gr. boréas - wiatr północny) — chłodny, suchy i porywisty wiatr katabatyczny, powodujący spadek wilgotności. Występuje: - chorwackie wybrzeże Adriatyku - Grecja (jako euroclydon) - Francja, dolina Rodanu (jako mistral) - USA, Kalifornia

    • breva – gorący, dolinny wiatr wiejący przeważnie latem znad jezior włoskich ku górnym partiom Alp

    • brickfielder – gorący, wiejący z wnętrza lądu, z północy wiatr, występujący w Australii Południowej

    • bryza – bryza lądowa i morska, wiatr górski, wiatr dolinny

    • buran – silny i porywisty wiatr północno-wschodni i północny wiejący zimą na obszarze środkowej i południowej Syberii, połączony ze śnieżycą

    • burster – chłodny wiatr z oceanu w Australii i Nowej Zelandii

    • chinook – wiatr w Górach Skalistych w Ameryce Północnej

    • cordonazo – huraganowy wiatr, wiejący z południa. Występuje u zachodnich wybrzeży Meksyku równocześnie z huraganami na wschodzie kraju

    • doctor – wiatr od morza, przynoszący podczas upałów ulgę w tropikach, oraz na Anktartydzie.

    • etezje (meltemi) – katabatyczny wiatr we wschodniej Grecji na Morzu Egejskim

    • gregale – silny, gwałtowny wiatr wiejący z północnego wschodu na Malcie

    • halny – wiatr w górach południowej Polski

    • harmattan – Sudan

    • helm – wschodni wiatr typu bora, wiejący w północno-zachodniej części Anglii, opadający z Penninów na wybrzeża Morza Irlandzkiego

    • jauk – suchy, ciepły wiatr typu fenowego. Wieje z północy na południu Alp

    • karif – suchy, monsunowy wiatr wiejący z południowego zachodu, występujący w Somalii, mający charakter lądowy

    • leste – pasat, Wyspy Kanaryjskie

    • leveche – lokalna nazwa wiatru sirocco, używana w południowo-wschodniej części Hiszpanii

    • marin – silny, ciepły, wilgotny wiatr północno-wschodni, wiejący w Zatoce Lwiej

    • morka – wiatr od morza, połączony z drobnym deszczem

    • mistral – wieje wzdłuż doliny Rodanu na wybrzeże Zatoki Liońskiej na Morzu Śródziemnym

    • nortes – zimny, wiejący z północy wiatr typu bora, występujący w zachodnim Meksyku

    • pampero – Argentyna, Brazylia

    • papagayo – Zatoka Meksykańska

    • Patagon – nazwa bardzo zimnych podmuchów zachodniego wiatru, wiejącego w południowej części Chile i przynoszącego obfite opady, głównie śniegu, na zachodnim skłonie Andów Patagońskich

    • ponente – silny, wilgotny wiatr wiejący zimą z zachodu na Morzu Śródziemnym

    • purga – gwałtowny wicher północno-wschodni występujący na Syberii, połączony z zamiecią śnieżną; nazwa pochodzi od fińskiego słowa purku oznaczającego wicher, zadymkę

    • reshabar – suchy, spadający wiatr typu fenowego, wiejący z północnego wschodu, występujący w Kurdystanie

    • samum (chamsin, hamsin) – powodujący burze piaskowe pustynny wiatr w Egipcie

    • Santa Ana – suchy pustynny wiatr fenowy w południowej Kalifornii

    • seistan – lokalny występujący na pograniczu Iranu i Afganistanu, wiatr gwałtowny, suchy i gorący, wiejący z kierunku północnego tylko w ciepłej porze roku

    • sirocco – Morze Śródziemne

    • solano – ciepły, wilgotny wiatr wiejący ze wschodu, od Morza Śródziemnego, występujący w południowo-wschodniej części Hiszpanii

    • suchowiej – wiatr wiejący w europejskiej części Rosji, na stepach Ukrainy i w Kazachstanie

    • sudestada – letni, morski wiatr wiejący z południowego wschodu w Argentynie i Urugwaju

    • sumatra – Cieśnina Malakka

    • surazo – zimny, zimowy wiatr wiejący z południa występujący w południowej części Brazylii

    • szamal – Irak

    • temporales – podobny do monsunu letniego wiatr, wiejący z południowego zachodu, występujący w Ameryce Środkowej

    • terral – wiatr (bryza) wiejący ze wschodu w zachodniej części Ameryki Południowej

    • tivano – zimny wiejący z północy (od gór) wiatr, obejmujący zasięgiem jeziora na północy Włoch

    • tramontana (tramontane) – wiatr w południowej Francji wiejący wzdłuż Pirenejów; podobny do mistralu

    • vendavales – zimowy, szkwałowy wiatr, wiejący z południowego zachodu w Hiszpanii

    • wardawak – zimny wiatr typu mistral, wiejący z północy w dolinie Wardaru, w Macedonii

    • zonda – Andy

    • Yugo (Jugo) – ciepły i wilgotny wiatr wiejący z południa wzdłuż wschodniego wybrzeża Adriatyku. Na zachodnim wybrzeżu ten sam wiatr nazywany jest sirocco. Zazwyczaj utrzymuje się przez kilka dni, często przynosząc pogorszenie pogody – towarzyszy mu deszcz i pojawiają się mgły. Latem często towarzyszą mu burze z piorunami.

      Opracowano na podstawie:

      www.wikipedia.org

      www.britannica.com

      Podręcznika „Meteorologia synoptyczna” A. S. Zwieriewa

      „Meteorologia dla potrzeb szybownictwa” Marcin T. Schmidt

      Holec M., Tymański P.: Podstawy meteorologii i nawigacji meteorologicznej.

      Podręcznik krótkoterminowych prognoz pogody.

      Chromow S. P.: Meteorologia i klimatologia.

MeteoGroup informuje, że na swoich stronach www stosuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Aby dowiedzieć się więcej na ich temat proszę kliknąć tutaj.