Masy powietrza

Reklama
  • Masa powietrza - duża objętość powietrza, której poziome rozmiary dochodzą często do kilku tysięcy, a pionowe do kilku kilometrów, odznaczająca się względnie dużą jednorodnością w zakresie cech fizycznych. Przyjmując kryterium termiczne, wyróżnia się masy powietrza ciepłego i masy powietrza zimnego (chłodnego). Z punktu widzenia położenia geograficznego, wyodrębnia się masy powietrza arktycznego (antarktycznego), polarnego, zwrotnikowego i równikowego, które rozdzielają tzw. fronty główne (fronty klimatologiczne). Pod względem zawartości wilgotności masy powietrza dzielimy na morskie i kontynentalne.

    Mapki kierunków napływu mas powietrza.

    rys. 1 Lato
    rys. 2 Zima

    Powietrze Arktyczne(PA) - podchodzi znad Arktyki, a więc głównie znad Grenlandii i pobliskich akwenów morskich, Spitsbergenu, północnej części Skandynawii oraz znad Morza Barentsa i Nowej Ziemi. Napływa do nas głównie w chłodnej porze roku, sporadycznie w cieplej. Ponieważ są to tereny bardzo chłodne, więc powietrze to ma bardzo niską temperaturę i równowagę stałą, oraz jest pozbawione wielu zanieczyszczeń. W powietrzu arktycznym napływającym znad Morza Barentsa oraz Nowej Ziemi jest stosunkowo niewiele pary wodnej, stąd pogoda odznacza się bezchmurnym niebem lub małym zachmurzeniem, bardzo dobrą widocznością, oraz bardzo niskimi temperaturami. Powietrze arktyczne napływające znad Grenlandii i pobliskich akwenów morskich, Spitsbergenu, północnej części Skandynawii napływa do Polski przez Morze Norweskie i Morze Północne. Przemieszczając się nad tymi cieplejszymi akwenami, w ciepłej porze roku powietrze to ogrzewa się w dolnych warstwach, przez co ma równowagę chwiejną co sprzyja powstawaniu chmur kłębiastych niekiedy występują chmury kłębiasto-deszczowe Cumulonimbus oraz  przelotne opady deszczu.

    Powietrze polarne morskie (PPm) - to powietrze, którego obszarem źródłowym jest powierzchnia oceanów w strefie umiarkowanej i dlatego też ta masa powietrza odznacza się dużą wilgotnością bezwzględną, a pod względem temperatury można ją generalnie podzielić na chłodną, jeśli zalegała w północnej części strefy umiarkowanej i ciepłą, gdy zalegała w południowej części strefy umiarkowanej. Na ogół przynosi opady, w ciepłej porze roku ochłodzenie, a w chłodnej porze roku odwilż. Jest to oprócz powietrza polarnego kontynentalnego najczęściej napływająca do Polski masa powietrza.

    Powietrze polarne kontynentalne (PPk) – to powietrze, którego obszarem źródłowym są rejony umiarkowanych szerokości geograficznych Azji i Europy Wschodniej i zazwyczaj napływa do nas gdy na tych obszarach rozbudowują się rozległe wyże. Jest to powietrze odznaczające się stosunkowo małą wilgotnością. Dlatego też w chłodnej porze roku powietrz PPk charakteryzuje się bezchmurną pogodą lub pogodą z niewielkim zachmurzeniem, bez opadów i z bardzo niskimi temperaturami, natomiast w lecie powietrze to charakteryzuje się pogodą słoneczną, gorącą i suchą, z występującą konwekcją termiczną. Jeśli masa ta ukształtowała się w następstwie przetransformowania powietrza arktycznego zwykle występują kłębiaste chmury Cumulus humilis nie wypiętrzające się (chmury kłębiaste pięknej pogody), a jeśli powstało z przekształcenia powietrza PPm to rozwój chmur kłębiastych jest silny i mamy do czynienia z występowaniem przelotnych opadów deszczu i burz, niekiedy silnych. Wraz z powietrzem polarnym morskim jest to najczęściej napływająca do Polski masa powietrza.

    Powietrze zwrotnikowe morskie (PZm) – to masy powietrza kształtujące się w pobliżu zwrotnika nad powierzchnią oceanu i dlatego powietrze to jest dość silnie i jednolicie ogrzane, a przy tym ma bardzo dużą wilgotność bezwzględną. Wilgotność względna to zazwyczaj 80-85%. W lecie powietrze to charakteryzuje się dużą chwiejnością, co prowadzi do powstawania wypiętrzonych chmury kłębiastych i burzowych, którym towarzyszą silne przelotne opady deszczu i burze. W zimie powietrze zwrotnikowo-morskie powoduje odwilże. Niebo jest przykryte niskimi chmurami warstwowymi. Często występują bardzo rozlegle i silne mgły adwekcyjne, które mogą utrzymywać się przez cały dzień.

    Powietrze zwrotnikowe kontynentalne (PZk). - w tym przypadku masa powietrza kształtuje się nad terenami Północnej Afryki lub Bliskiego Wschodu (Małej Azji lub Arabii). Charakteryzuje się ona złą przezroczystością ze względu na duże zapylenie (duża zawartość litometeorów), bardzo wysoką temperaturą i niską wilgotnością względną (choć wilgotność bezwzględna jest wysoka). Jeśli PZk napływa nad cieplejsze podłoże, to z kolei prowadzi do rozwoju chmur kłębiastych i burzowych (burze bywają częste). Natomiast jeśli podłoże jest chłodniejsze od napływającego powietrza to sprzyja to występowanie mgieł.

    Nazwy masy

    Obszar tworzenia się masy

    Cechy masy

    Okres kształtowania pogody w Polsce

    Cechy pogody wywołane oddziaływaniem masy

    masa powietrza polarno morskiego

    umiarkowane szerokości Atlantyku

    duża wilgotność

    cały rok

    lato – zachmurzenie, wzrost wilgotności, opady, ochłodzenie

    zima – zachmurzanie, mgły, opadu deszczu ze śniegiem, ocieplenie.

    masa powietrza palarno-kontynentalnego

    kontynentalna część Europy i Azji

    mała wilgotność

    cały rok

    Lato – gorące, suche, czasami występują przelotne opady deszczu i burze

    Zima – mroźna, sucha.

    masa powietrza zwrotnikowo - morskiego

    okolice Azorów, Morze Śródziemne

    silnie i jednolicie ogrzane, ma bardzo dużą wilgotność względną bezwzględną

    Sporadycznie ale przez cały rok

    Lato – upały, burze

    Zima – gwałtowne roztopy, duże zachmurzenie przez niskie chmury warstwowe, silne i rozległe mgły

    masa powietrza zwrotnikowo - kontynentalnego

    Półwysep Azji Mniejszej

    bardzo wysoka temperatura i niska wilgotność względna (ale duża wilgotność bezwzględna)

    Lato, jesień

    Gorące, słoneczne lato, i słoneczna pogoda podczas tzw. „polskiej złotej jesieni".

    masa powietrza arktycznego

    Morze Barentsa, Nowa Ziemia, Grenlandia i pobliskie akweny morskie, Spitsbergen

    stosunkowo niewiele pary wodnej

    Zima, wiosna

    Zima – mroźna, słoneczna, czasami pochmurna i mglista.

    Wiosna – ochłodzenie, przymrozki.

MeteoGroup informuje, że na swoich stronach www stosuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Aby dowiedzieć się więcej na ich temat proszę kliknąć tutaj.